MEDEA
MEDEA
01/10/2014 - 01/10/2017
Has been initialized

Archeologische metaaldetectievondsten zijn verspreid over vele privé-collecties in Vlaanderen. Hoewel ze een belangrijke bron aan archeologische informatie vormen, zijn deze vondsten momenteel moeilijk toegankelijk voor onderzoekers en andere geïnteresseerden. MEDEA streeft ernaar deze vondsten digitaal te ontsluiten door middel van een online, publiek toegankelijke en gebruiksvriendelijke databank.

MEDEA wil bovendien de wisselwerking tussen metaaldetectoristen en het archeologische werkveld in Vlaanderen stimuleren. Detectoristen registreren hun vondsten door middel van foto’s, een beschrijving en andere gegevens. Op hun beurt kunnen vondstexperten aan elk geregistreerd object bijkomende informatie toevoegen, zoals type, datering, interpretaties en literatuurverwijzingen. MEDEA wordt zo een springplank voor nieuw onderzoek op de onderbelichte categorie van metaalvondsten; een uitgebreide referentiecollectie en kennisbank voor iedereen dit met dit soort vondsten bezig is.

MEDEA is een driejarig project van de vakgroep Kunstwetenschappen en Archeologie(SKAR) en de onderzoeksgroep SMIT aan de Vrije Universiteit Brussel, en PACKED vzw. De financiële ondersteuning van het project komt van de Herculesstichting. Andere partners uit de academische en de erfgoedsector zijn het Agentschap Onroerend Erfgoed, de Vereniging van de Vlaamse Provincies vzw, BIE-RADAR, RAAKVLAK, het Koninklijk Penningkabinet, en onderzoekers van de Universiteit Gent en de Katholieke Universiteit Leuven. In de adviesraad van het project zetelen ook buitenlandse experten van het Portable Antiquities Scheme en de universiteiten van Oxford, Aarhus en Helsinki.

De ontwikkeling van MEDEA is in oktober 2014 van start gegaan. Momenteel bevindt het project zich in de ontwerpfase. Hierbij worden alle belanghebbenden – detectorgebruikers, onderzoekers en beheersarcheologen – actief betrokken. Zo kan in de verdere ontwikkeling rekening gehouden worden met de noden en wensen van elke gebruikersgroep. Na een testfase zal de databank begin 2016 gelanceerd worden voor het grote publiek.

FAQ
  • Vervangt vondstregistratie bij MEDEA de wettelijk verplichte vondstmelding aan de overheid?
MEDEA is nog in ontwikkeling en zal begin 2016 gelanceerd worden. Tot dan blijft het vondstmeldingsformulier van het Agentschap Onroerend Erfgoed het enige wettelijke meldingskanaal voor archeologische detectie- en toevalsvondsten. Daarnaast kunt U voor vondstmeldingen steeds terecht bij de archeologen van de provinciale, regionale en stedelijke diensten, die de meldingen op hun beurt doorgeven aan het Agentschap Onroerend Erfgoed
Het is niet de bedoeling om met MEDEA een bijkomend meldingsplatform te creëeren naast de bestaande kanalen. In overleg en samenwerking met het Agentschap Onroerend Erfgoed zullen meldingen in MEDEA conform het onroerenderfgoeddecreet ook rechtstreeks aan de Agentschap Onroerend Erfgoed, voor opname in de Centrale Archeologische Inventaris, worden gemeld.
  • Worden mijn privégegevens en andere gevoelige informatie zomaar publiek toegankelijk in de MEDEA-databank?
Veel toekomstige gebruikers maken zich terecht zorgen over hun privacy. De identiteit van melders, maar ook exacte vondstlocaties, vormen gevoelige informatie die niet vrijelijk toegankelijk zal zijn.
Identiteitsgegevens zullen slechts met uitdrukkelijke toestemming doorgegeven worden, bijvoorbeeld aan onderzoekers die bepaalde vondsten grondiger willen bestuderen.

Contextinformatie, in de eerste plaats de vindplaats, is een cruciaal gegeven in de interpretatie van elke archeologische vondst. Bij een wettelijke vondstmelding hoort dan ook een zo precies mogelijke plaatsbepaling. Niettemin begrijpen we de vraag van detectorgebruikers om vindplaatsen niet zonder meer te grabbel te gooien. In de publiek toegankelijke gedeeltes van de databank zullen vindplaatsen dus veralgemeend worden, bijv. naar (deel)gemeenteniveau.
  • Mijn vondstenverzameling is het resultaat van metaaldetectie vóór deze activiteit wettelijk toegelaten werd in het nieuwe Onroerenderfgoeddecreet (dat naar verwachting in werking treedt in 2015). Is deze dan strikt genomen niet het resultaat van een verboden activiteit? Loop ik risico op vervolging als ik deze vondsten invoer in MEDEA?
MEDEA wil niet enkel nieuwe vondsten ontsluiten, maar ook de vaak uitgebreide bestaande collecties. Het klopt dat, naar de letter van de wet, sinds 1993 alle onvergunde detectie-activiteit verboden is. Het Agentschap Onroerend Erfgoed voert echter al vele jaren een beleid waarbij vondstmelding gestimuleerd wordt, mits deze op  deontologisch correcte manier werden verzameld. Vervolging is wel gebeurd bij flagrante overtredingen, zoals het plunderen van een lopende archeologische opgraving.


Indien U meer informatie over MEDEA wenst, kunt U zich tot deze personnen richten:
Clémence Marchal, SKAR
Sanne Ruelens, SMIT

Partners: SKAR; PACKED vzw; Herculesstichting