SVR - digitale participatie
Van digitale naar maatschappelijke participatie: Opportuniteiten en uitdagingen
01/02/2013 - 01/09/2013
Has been initialized

Verschillende drempels zoals beperkte financiële middelen, taalproblemen of een beperkt cultureel en sociaal kapitaal belemmeren de digitale en maatschappelijke participatie van kwetsbare bevolkingsgroepen (Moreas, 2007; Mariën & Van Audenhove, 2011). Onderzoek geeft aan dat digitale en sociale uitsluiting elkaar bovendien negatief beïnvloeden en vaak zelfs versterken (van Dijk, 2005; Brotcorne e.a., 2010). Vanuit verschillende hoeken wordt tegelijkertijd ingezet op het gebruik van digitale media voor (her)insluiten van kwetsbare doelgroepen. Gesteld wordt dat digitale media, waaronder ook sociale media, individuen de mogelijkheid geven om makkelijker, beter, sneller en meer te participeren in verschillende maatschappelijke domeinen (Michiels, Nulens e.a., 2007). Er wordt met andere woorden heel wat potentieel gezien in het gebruik van digitale media voor het vergroten van de bredere maatschappelijke insluiting en participatie van individuen of gemeenschappen.

Er blijven echter nog heel wat cruciale vragen onbeantwoord. In de eerste plaats wat betreft de relatie tussen digitale en maatschappelijke participatie. Lopen de breuklijnen voor beide fenomenen gelijk en zijn diegenen die het meeste risico lopen op maatschappelijke uitsluiting ook noodzakelijk diegenen die minder digitaal participeren in de maatschappij? Versterkt een gebrek aan digitale vaardigheden bestaande maatschappelijke participatiekloven? Vraagt maatschappelijke participatie om een zekere vorm van digitale participatie of kunnen beiden probleemloos om elkaar heen? In de tweede plaats rijzen er eveneens vragen wat betreft het inzetten van digitale media voor het vergroten van participatie. Welke aspecten en methodieken zijn cruciaal opdat dergelijke initiatieven succesvol zijn en wat zijn mogelijke valkuilen?

Deze studie zet in op het identificeren en toelichten van de opportuniteiten en uitdagingen van het gebruik van digitale media voor het vergroten van de maatschappelijke participatie van groepen die momenteel minder of niet participeren. De focus ligt hierbij op (1) een theoretische reflectie over de relatie tussen digitale en maatschappelijke participatie; (2) een kritische analyse van vier goede internationale praktijkvoorbeelden; (3) een overzicht van de stand van zaken op vlak van digitale en maatschappelijke participatie in Vlaanderen vanuit een kwalitatieve en een kwantitatieve benadering; en (4) inzicht in mogelijke toekomstige evoluties van digitale participatie in Vlaanderen op basis van twee brainstormsessies met stakeholders. Op basis van de inzichten uit de verschillende onderdelen van de studie worden aansluitend een aantal doelgerichte en concrete beleidsaanbevelingen geformuleerd.

Partners: Memori Thomas More Mechelen